السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)
519
البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)
آثار عقيده به بدا گفتيم كه بدا در علوم و تقديرات معلق و مشروط كه آن را « لوح محو و اثبات » مىنامند ، واقع مىشود و عقيده به وقوع بدا در اين گونه موارد ابدا مستلزم آن نيست كه نسبت جهل به خداوند داده شود ، زيرا همين بدا نيز در علم بىپايان الهى حضور دارد و با علم او انجام مىگيرد . بنابراين ، مسئلهء بدا نه تنها نسبت دادن جهل به خدا نيست و با عظمت و مقام والاى الوهيت كوچكترين منافاتى ندارد بلكه آثار و فوايد مختلفى را نيز در بر دارد : 1 - مسئلهء بدا انسان را به اين نكته متوجه مىسازد كه تمام جهان آفرينش در پيدايش ، در چرخش و گردش ، در وقوع و بقا و در تغيير و تبديل و در تمام احوال و شرايط وابسته به قدرت و سلطهء خداوند است ، مشيت و اراده خداوند در تمام شئون آن هميشه نافذ و جارى است ، اگر چيزى به وجود آيد و ادامه پيدا كند ، به ارادهء اوست و اگر تغيير حاصل شود ، باز به مشيت و قدرت اوست . 2 - با مسئلهء بدا تفاوت علم مخلوق و علم خالق روشن مىگردد و اين دو از هم جدا و مجزا مىشوند . علم مخلوق و حتى علم پيامبران و امامان نمىتواند به آن چه علم خالق دانا احاطه دارد ، احاطه داشته باشد ، زيرا خداوند از بدا و تغييرات نيز آگاه است و همهء آنها با مشيت و ارادهء اوست ، ولى علم مخلوق تنها به ظاهر تقديرات تعلق دارد و از بدا و تغييراتى كه شايد بدان راه يابد ، ناآگاه و بىاطلاع است . ( 1 ) - به عبارت ديگر ، گرچه امكان دارد كه علم و آگاهى بعضى از بندگان به وسيلهء تعليم خداوند به تمام زواياى علم آفرينش گسترش يابد ، ولى به فرض داشتن چنين علمى ، بازهم به دامنه علم خدا نخواهد رسيد ، زيرا چنين شخصى ، ديگر نمىتواند به آن مرحله از علم مخزون و مكتوم پروردگار